Karadeniz’in Şifa Deposu: Kırçan (Melocan/Diken Ucu) Nedir, Nasıl Pişirilir?

Doğanın uyanışıyla birlikte Karadeniz mutfağının en özel lezzetleri de sofralarda yerini almaya başlar. Yöreden yöreye adı değişse de lezzeti ve şifası değişmeyen o meşhur ot; Kırçan.

Halk arasında Melocan, Diken Ucu veya Sılcan olarak da bilinen Kırçan otu, hem lezzetli kavurması hem de sağlığa olan faydalarıyla bilinir. Peki, dikenlerin arasından toplanan bu zahmetli ama bir o kadar değerli bitki nedir? Kırçan nasıl temizlenir ve en lezzetli Diken Ucu kavurması nasıl yapılır? İşte tüm detaylar.

Kırçan (Melocan) Nedir?

Bilimsel adı Smilax excelsa olan Kırçan, genellikle nemli ormanlık alanlarda, çalılıkların arasında yetişen sarmaşık türü bir bitkinin taze sürgünleridir. Dikenli bir yapıya sahip olduğu için toplanması oldukça zahmetlidir; bu da onu "emeğin lezzeti" haline getirir.

Türkiye’de coğrafi bölgelere göre farklı isimlerle anılır:

• Ordu ve Giresun taraflarında: Melocan veya Diken Ucu
• Samsun ve çevresinde: Kırçan
• Bazı yörelerde: Sılcan, Öz dikeni veya Melevcen.

İsmi ne olursa olsun, bu ot Karadeniz insanı için baharın müjdecisidir.

Kırçan (Diken Ucu) Otunun Faydaları Nelerdir?

Sadece lezzetiyle değil, Kırçan faydaları ile de dikkat çeken bir bitkidir. Yüzyıllardır halk hekimliğinde kullanılan bu otun öne çıkan bazı özellikleri şunlardır:

1. Güçlü Bir Antioksidandır: Vücudu toksinlerden arındırmaya yardımcı olduğu söylenir. (Detoks etkisi)
2. Kanı Temizler: Geleneksel olarak kan temizleyici özelliğiyle bilinir.
3. Romatizmaya İyi Gelir: İltihap giderici özellikleri sayesinde eklem ağrılarına karşı destekleyici olarak tüketilir.
4. Sindirimi Rahatlatır: Lifli yapısı sayesinde sindirim sistemi dostudur.

(Not: Herhangi bir sağlık sorununuz varsa, tüketmeden önce mutlaka doktorunuza danışınız.)

Kırçan Nasıl Temizlenir ve Haşlanır?

Sılcan veya Kırçan toplandıktan sonra sert ve dikenli kısımlarından ayrıştırılmalıdır. Sadece bitkinin uç kısımlarındaki taze sürgünler yenir.

1. Kırçanları elinizle kırarak taze kısımlarını ayırın.
2. Bol suda yıkayın.
3. Kaynayan suya atarak hafifçe yumuşayana kadar haşlayın (Çok erimesine izin vermeyin).
4. Haşlanan otları soğuk suya alarak (şoklama işlemi) renginin canlı kalmasını sağlayın.

Nefis Kırçan (Melocan) Kavurması Tarifi

En çok aranan lezzet şüphesiz Kırçan kavurmasıdır. İşte Karadeniz usulü tam kıvamında tarif:

Malzemeler:

• 500 gr haşlanmış Kırçan (Melocan)
• 2 adet kuru soğan
• 2-3 diş sarımsak
• Tereyağı veya zeytinyağı
• Pul biber, karabiber, tuz
• (İsteğe bağlı) 1 tatlı kaşığı domates salçası

Yapılışı:

1. Soğanları piyazlık veya küp küp doğrayıp yağda pembeleşinceye kadar kavurun.
2. Sarımsakları ekleyip aromasını verene kadar çevirin.
3. Haşlanıp süzülmüş Kırçanları ekleyin.
4. Baharatları ilave ederek kısık ateşte lezzetler birbirine geçene kadar yaklaşık 10-15 dakika kavurun.
5. Sıcak veya ılık olarak, yanında mısır ekmeği ve yoğurt ile servis yapın.

Kırçan Nerede Bulunur?

Mevsiminde (Genellikle Nisan-Mayıs ayları) semt pazarlarında taze olarak bulabilirsiniz. Ancak mevsimi dışında bu lezzete ulaşmak isterseniz, salamura veya konserve kırçan seçeneklerini değerlendirebilirsiniz. Özellikle büyük şehirlerde yaşayanlar için konserve melocan, memleket hasretini dindirmek için pratik bir çözümdür.

Hemen satın almak için tıklayın

Yazarın Notu

Eğer bu lezzeti daha önce tatmadıysanız, diken ucu kavurması damağınızda unutulmaz bir tat bırakacaktır. Doğal, katkısız ve yöresel lezzetleri sofranızdan eksik etmeyin.